Η Μοναξιά ενός Ασυμβίβαστου Εκδόσεις Εξάντας Συγγραφέας βιβλίου Εισαγωγή ΑΡΧΙΚΗ Αναζήτηση

Εθνος - 21 Μαΐου 2002 - σελ. 14

O «θύτης» ήταν θύμα

Με επιστολή του ο Μεθόδιος "αθωώνει" τον πρώην αρχιεπίσκοπο Αμερικής
για το σκάνδαλο στη σχολή του Τιμίου Σταυρού το 1997. Αιχμές κατά Ιακώβου

Γράφει η Ιουστίνη Φραγκούλη

 
 

Στην επιστολή του ο Μεθόδιος "αθωώνει" τον Σπυρίδωνα (δεξιά) ενώ εξαπολύει μύδρους εναντίον του Ιακώβου για παρέμβαση στη σχολή του Τιμίου Σταυρού.

Λαύρος και επικριτικός ο Μητροπολίτης Ανέων, πρόεδρος της επισκοπής Βοστώνης Μεθόδιος, με επιστολή του (27 Σεπτεμβρίου 2001) προς τις αρχές της Θεολογικής Σχολής του Τιμίου Σταυρού (πρόεδρο π. Νικόλαο Τριανταφύλλου και αντιπρόεδρο Γιώργο Μπεχράκη) αποκαλύπτει τρία χρόνια μετά την αποχώρηση του Σπυρίδωνος από τον αρχιεπισκοπικό θώκο της Αμερικής πώς «κατασκευάστηκε» το περίφημο σεξουαλικό σκάνδαλο στη Θεολογική Σχολή το Μάρτιο του 1997 και πώς μεθοδεύτηκε ο πόλεμος της ψευδολογίας εναντίον του πρώην Αρχιεπισκόπου Αμερικής από το κατεστημένο των καθηγητών της σχολής, προκειμένου ο τελευταίος να οδηγηθεί σε έξωση. Το "Εθνος" σε αποκλειστικότητα δημοσιεύει αποσπάσματα της επιστολής.

«Έπεσε θύμα ο Σπυρίδων», ομολογεί ο πρόεδρος της επισκοπής Βοστώνης, ο οποίος υπήρξε ένας από τους ενορχηστρωτές της αμείλικτης κριτικής εναντίον του πρώην Αρχιεπισκόπου Αμερικής. Τέσσερα χρόνια μετά, ο Μεθόδιος αποκαλύπτει ότι ο Σπυρίδων δεν συγκάλυψε κανένα σεξουαλικό σκάνδαλο στη Θεολογική Σχολή αλλά προσπάθησε «κατ' εκκλησιαστική οικονομία» να δώσει λύση στην υπόθεση προστατεύοντας την ηθική υπόσταση του φυτωρίου της Ορθόδοξης Θεολογίας στην Αμερική:

«Η Έκθεση συνεχίζει παρουσιάζοντας με απαίσιες λεπτομέρειες ότι το επεισόδιο αυτό ήταν 'περίπτωση σεξουαλικής παρενόχλησης εναντίον άρρενος ιεροσπουδαστή'. Σας ερωτώ, ήταν ανάγκη να περιγραφεί το επεισόδιο σε ένα τέτοιο επίσημο έγγραφο; Η αρχιεπισκοπή και η Σχολή έχει ήδη καταστεί περίγελη με τέτοιες περιγραφές στον Ελληνικό Τύπο, την 'Boston Globe', και τη 'New York Tίmes'.


Επιτροπή

Ήταν ανάγκη να προβούμε πάλι σε τέτοια περιγραφή στο έγγραφο αυτό; Μας λένε πως 'με την εξονυχιστική τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας η πειθαρχική επιτροπή εξέτασε την περίπτωση και αποφάνθηκε πως όσοι ήταν αναμιγμένοι υπόκειντο σε πειθαρχική ποινή'.

Η πειθαρχική επιτροπή δεν έπρεπε ποτέ να συγκληθεί. Ως ιερέας της Εκκλησίας, ο Πρόεδρος της Σχολής (π. Καλύβας) έπρεπε να είχε ενεργήσει με περισσότερη σοφία και διάκριση. Καταστάσεις σαν κι αυτές δεν αποτελούσαν κάτι το καινούργιο. Κατά την προεδρία μου, μεσολάβησαν τέσσερις παρόμοιες περιπτώσεις που ήταν εν δυνάμει εκρηκτικές και επιζήμιες για τη φήμη του ιδρύματος.

Μάλιστα, ο Αιδ. Δρ Θεόδωρος Στυλιανόπουλος, μέλος της πειθαρχικής επιτροπής, γνώριζε προσωπικά δυο τουλάχιστο από τις περιπτώσεις αυτές για τις οποίες και με είχε ενημερώσει.

Η Σχολή είχε εξετάσει τότε τις περιπτώσεις αυτές 'εξονυχιστικά', αλλά και διακριτικά. Το καλό της Σχολής και της Εκκλησίας γενικά είχαν τεθεί υπεράνω 'της εξονυχιστικής τήρησης της προβλεπόμενης διαδικασίας'.

Τι κάνει ο Πρόεδρος της Σχολής σε τέτοιες περιπτώσεις; Καλύπτει παρόμοια επεισόδια; Ασφαλώς όχι. Τα χειρίζεται έτσι, ώστε να μην εκθέσει και γελοιοποιήσει τη Σχολή.


Υπακοή

Ο Αρχιεπίσκοπος Σπυρίδων συνέστησε στον Πρόεδρο να χειρισθεί το επεισόδιο έτσι, ώστε να μην προκληθεί σκάνδαλο στο ίδρυμα. Ο Αρχιεπίσκοπος ανέμενε να ανταποκριθεί ο Πρόεδρος στις συστάσεις του, διότι πολλά από τα περιπλακέντα άτομα ήταν ιερείς και συνεπώς υπόκειντο στις πειθαρχικές διατάξεις της Εκκλησίας.

Όπως ήδη αναφέρθηκε, ο Αρχιεπίσκοπος είχε διαφορετική άποψη για την συμπεριφορά των κληρικών. Ανέμενε από αυτούς 'τυφλή πιστότητα και υπακοή', κάτι πρωτάκουστο στη δυτική εκδοχή (έκδοση) της Ορθοδοξίας. Για οδηγό του είχε τον στίχο της Επιστολής Προς Εβραίους: 'Πείθεσθε τοις ηγουμένοις ημών και υπείκετε, αυτοί γαρ αγρυπνούσιν υπέρ των ψυχών υμών ως λόγον αποδώσοντες'.

 
 

Οι μητροπολίτες της Επαρχιακής Συνόδου από αριστερά: Ντένβερ Ησαΐας, Πιτσβούργου Μάξιμος, Σικάγο Ιάκωβος, πρώην Αμερικής Σπυρίδων, Σαν Φρανσίκο Αντώνιος και Βοστόνης Μεθόδιος.

Ο Αρχιεπίσκοπος Σπυρίδων ήταν πεπεισμένος ότι ενεργούσε 'εν καλή συνειδήσει' (στιχ. 18). Ήθελε να αποφύγει το σκάνδαλο στη Σχολή. Κάθε διοίκηση οφείλει και πρέπει να ακολουθεί την 'προβλεπόμενη διαδικασία'. 'Εξονυχιστικά', μάλιστα. Εντούτοις, πάνω από το γράμμα του Νόμου υπάρχει η έννοια της Χάριτος. Για να προαγάγει το μείζον αγαθόν, η Ορθοδοξία αναστέλλει τον Νόμο και εφαρμόζει την 'Οικονομία'.

Μόνο να υποθέσει μπορεί κανείς πόσο διαφορετική θα ήταν η ιστορία της Σχολής και της Αρχιεπισκοπής εάν δεν ανησυχούσαμε τόσο για 'την εξονυχιστική τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας' και εάν το 'σκάνδαλο' δεν είχε ποτέ προκύψει (απ' αυτή την τάση)».


Κατηγορίες

Ο Μεθόδιος έρχεται σήμερα να κατηγορήσει επώνυμα στελέχη της Θεολογικής Σχολής του Τιμίου Σταυρού και του Ελληνικού Κολλεγίου, τα οποία έκαναν επίσημες καταγγελίες εναντίον του Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος στο Σύνδεσμο Θεολογικών Σχολών και στο Σύνδεσμο Σχολών και Κολλεγίων της Νέας Αγγλίας, με αποτέλεσμα να θέσουν σε κίνδυνο την ακαδημαϊκή αναγνώριση του ιδρύματος αποκαλύπτοντας ότι και ο ίδιος είχε εξαναγκασθεί σε παραίτηση από τον Αρχιεπίσκοπο Ιάκωβο αλλά δεν προέβη σε ενέργειες που θα είχαν καταστροφικό αποτέλεσμα για τη Θεολογική Σχολή:

«Το κείμενο αναφέρεται επίσης και στη δική μου απομάκρυνση από τη Σχολή με την εξής διατύπωση: 'Ο Μητροπολίτης Μεθόδιος υπέβαλε παραίτηση από την προεδρία του Ελληνικού Κολλεγίου'. Δε γίνεται καμιά αναφορά στο γεγονός ότι υποχρεώθηκα, εκ μέρους της εκκλησιαστικής μου αρχής (Αρχιεπίσκοπου Ιάκωβου), να παραιτηθώ ή ότι υπήρξε μια συστηματική εκστρατεία εκ μέρους πολλών ατόμων, μεταξύ των οποίων και μέλη του καθηγητικού σώματος, να υποσκάψουν τη διοίκησή μου και να δηλητηριάσουν τις σχέσεις μου με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Παρά το γεγονός ότι η συντριπτική πλειονότητα της Εφορείας, καθώς και του Κλήρου και του λαϊκού στοιχείου ολόκληρης της Αρχιεπισκοπής διαμαρτυρήθηκαν σφοδρά για την απομάκρυνσή μου από τη Σχολή -ιδιαίτερα στην τριμελή Πατριαρχική Επιτροπή, μέλος της οποίας ήταν και ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος- αποφάσισα να κάνω υπακοή και να εγκαταλείψω τη θέση μου (ως προέδρου της Σχολής) χωρίς θόρυβο. Δεν επέλεξα να διαμαρτυρηθώ στο Σύνδεσμο Θεολογικών Σχολών ή στο Σύνδεσμο Σχολών και Κολλεγίων της Νέας Αγγλίας, διότι δεν ήθελα να θέσω σε κίνδυνο την ακαδημαϊκή αναγνώριση του ιδρύματος.


Παρεμβάσεις

Εκτός ορισμένων εξαιρέσεων, το καθηγητικό σώμα γενικά δεν είχε να πει τίποτε για το θέμα αυτό. Δεν θεώρησαν πως η αναγκαστική απομάκρυνσή μου 'έθετε σε κίνδυνο την διοικητική και ακαδημαϊκή ακεραιότητα του ιδρύματος';

Μήπως η απόφαση αυτή δεν 'παραβίαζε τους ισχύοντες κανονισμούς, την ισχύουσα πρακτική και τις ισχύουσες διαδικασίες'; Μάλιστα, τέσσερα μέλη του καθηγητικού σώματος επέδωσαν στην Πατριαρχική Επιτροπή γράμμα, όπου έλεγαν πως δεν πρέπει ποτέ να επιστρέψω (στη Σχολή).

Το καθηγητικό σώμα δεν επέκρινε καθόλου την τότε ανάμιξη της εκκλησιαστικής αρχής στα θέματα της Σχολής. Δεν θεώρησαν πως η απόφαση εκείνη «έθετε σε κίνδυνο την ακαδημαϊκή ακεραιότητα τον ιδρύματος».

Την ίδια στιγμή ο Μητροπολίτης Ανέων εξαπολύει μύδρους εναντίον της αυταρχικής παρέμβασης του πρώην Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ιακώβου καθώς και του νυν αρχιεπισκόπου Αμερικής Δημητρίου στα θέματα της Σχολής τονίζοντας ότι δεν πρέπει πια ιστορικά να κατηγορείται μόνο ο Σπυρίδων γι' αυτή την τακτική: «Η Έκθεση δεν αναφέρεται καθόλου στην ιστορία των ισχυρών επεμβάσεων εκ μέρους των αρχιεπισκόπων. Ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος επενέβαινε διαρκώς σε όλη τη διάρκεια της ποιμαντορίας του. Το ίδιο κάνει και ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος σήμερα».

Τέλος, με μελανά χρώματα ο Μητροπολίτης Ανέων περιγράφει το επίπεδο του καθηγητικού σώματος της Θεολογικής Σχολής.