Η Μοναξιά ενός Ασυμβίβαστου Εκδόσεις Εξάντας Συγγραφέας βιβλίου Εισαγωγή ΑΡΧΙΚΗ Αναζήτηση

Ελευθεροτυπία της Κυριακής - 11 Ιουλίου 1999

Το Κυπριακό τρώει το Σπυρίδωνα

Της Ιουστίνης Φραγκούλη

Ημερομηνία λήξεως πριν από την επέτειο της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο φαίνεται να έχει ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Σπυρίδων, ο οποίος κλήθηκε να βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη σήμερα Κυριακή, προκειμένου να ενημερωθεί για τις αποφάσεις του Πατριαρχείου σχετικά με το μέλλον της Εκκλησίας της Αμερικής, καθώς και την προσωπική του τύχη.

Κύκλοι της ομογένειας εκτιμούν ότι η σπουδή του Πατριάρχη για άμεση μετάβαση του κ. Σπυρίδωνος στο Φανάρι ανάγεται στην έντονη ανησυχία του κ. Βαρθολομαίου για την κινητικότητα του Αρχιεπισκόπου Αμερικής στο θέμα του Κυπριακού, που κορυφώνεται με το αυστηρό διάβημα προς τον πρόεδρο Κλίντον, το οποίο αναμένεται να υπογράψει υπό την αιγίδα του σύσσωμο το ελληνοαμερικάνικο λόμπι.

Απάντηση στο αίτημά του για συνάντηση με τον πατριάρχη την επόμενη Τρίτη έλαβε, εξάλλου, και ο πρόεδρος του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου Τζον Κατσιματίδης, ο οποίος είχε ζητήσει να έχει συμβουλευτικό ρόλο στο θέμα της Αρχιεπισκοπής Αμερικής, γεγονός που ερμηνεύεται ότι μπορεί να δώσει νέα πίστωση χρόνου στον κ. Σπυρίδωνα υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

Στο μεταξύ, το υπουργείο εξωτερικών σε σύσκεψη που έγινε αργά το απόγευμα της Παρασκευής αποφάσισε να μην αναμιχθεί στο θέμα της παραμονής ή όχι του κ. Σπυρίδωνος και να μην προβάλει βέτο σε οποιοδήποτε διάδοχο προτείνει το Φανάρι, αρκεί να εγγυάται την ενότητα της Ομογένειας και την αγαστή συνεργασία με την Ελληνική κυβέρνηση στα εθνικά θέματα. Έτσι, η ελληνική κυβέρνηση δίνει το επιχείρημα της αυτονομίας στο Πατριαρχείο για να μην χρεωθεί τυχόν επιπλοκές που θα παρουσιάσει η μετακίνηση του Αρχιεπισκόπου Αμερικής, η οποία παραταύτα δεν θεωρείται ακόμη σίγουρη.

Ενώ, όμως, το παρασκήνιο για αντικατάσταση του κ. Σπυρίδωνος οργιάζει, το σενάριο της διαδοχής παρουσιάζει προβλήματα καθώς o πατριάρχης έχει περιορισμένες επιλογές, που θα πρέπει να έχουν την έγκριση των πέντε μητροπολιτών της Αμερικής, αλλά και του παντοδύναμου οικονομικού κύκλου της ομογένειας, που ελέγχει ο φίλος του Φαναρίου και πολέμιος του Σπυρίδωνος πατήρ Άλεξ Καρλούτσος.

Αφού προτάθηκε στον μητροπολίτη Βρεσθένης κ. Δημήτριο η τοποτηρητεία της Αρχιεπισκοπής Αμερικής κι εκείνος αρνήθηκε, πρόσφατα δημοσιεύματα φέρουν ως υποψήφιο διάδοχο του κ. Σπυρίδωνος τον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας κ. Στυλιανό. O κ. Στυλιανός, παρότι συγκεντρώνει σπουδαία παιδεία και διοικητική πείρα, τα τελευταία δυόμισι χρόνια βρισκόταν σε αντιπαράθεση με το Φανάρι, ενώ κατά την ποιμαντορία του στην Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας θεωρείται ότι δεν έχει κατορθώσει να γεφυρώσει το σχίσμα με τις κοινότητες των Παλαιοημερολογιτών. Τέλος, συγκεντρώνει την μήνι των διπλωματών του ΥΠΕΞ, επειδή κατά καιρούς έχει έλθει σε ανοικτή διαμάχη με πολλούς από αυτούς.

Τα άλλα ονόματα που παίζουν είναι εκείνο του μητροπολίτου Αυστρίας κ.Μιχαήλ, ο οποίος δεν έχει εμπειρία στα αμερικάνικα πράγματα και του Χονγκ Κονγκ κ. Νικήτα, που προς το παρόν βρίσκει αντίδραση από τους πέντε μητροπολίτες των ΗΠΑ.

Εκκλησιαστικοί κύκλοι στην Αμερική εκτιμούν ότι η μόνη λύση που θα μπορούσε να ικανοποιήσει όλες τις τάσεις, δηλαδή τους Μητροπολίτες, τον κύκλο του πατρός Καρλούτσου και ταυτόχρονα να μην προκαλέσει έντονες αντιδράσεις ανάμεσα στους οπαδούς του κ. Σπυρίδωνος, είναι ο Μητροπολίτης Πίτσμπουργκ κ. Μάξιμος. Ο κ. Μάξιμος είναι απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, έχει την αποδοχή των άλλων τεσσάρων και γνωρίζει τα εκκλησιαστικά πράγματα της Αμερικής.

Ωστόσο, το Φανάρι κρύβει τεχνηέντως την υποψηφιότητά του, επειδή δεν θέλει να λάβει κακή δημοσιότητα ο μοναδικός δελφίνος του, καθότι ο κ. Μάξιμος έχει περιπέσει σε θεολογικό ολίσθημα με την πρόσφατη υπογραφή ενός ορθοδοξοκαθολικού κειμένου, το οποίο αναγνωρίζει την εγκυρότητα του καθολικού βαπτίσματος και το εξισώνει με το ορθόδοξο, προτείνοντας ταυτόχρονα στο οικουμενικό πατριαρχείο να ακυρώσει το πατριαρχικό διάταγμα του 1755 που δεν αναγνωρίζει το βάπτισμα των καθολικών.

Πάντως, κανείς δεν αποκλείει κι αυτή τη φορά ο κ. Σπυρίδων να τα βρει με τον Πατριάρχη, αφού υποσχεθεί συνεργασία με τον πατέρα Άλεξ Καρλούτσο. Ο κ. Βαρθολομαίος, που έχει χρεωθεί την «έξωση» του Ιακώβου αντιλαμβάνεται ότι η αποπομπή δύο Αρχιεπισκόπων σε μια τριετία (θεωρείται βέβαιο ότι ο κ. Σπυρίδων θα αρνηθεί να δώσει την παραίτησή του) θα έχει κόστος στο γόητρο τόσο του Πατριαρχείου όσο και της Αρχιεπισκοπής, αφού θα γίνει συνείδηση ότι κάθε λύση στην Εκκλησία της Αμερικής είναι προσωρινή και αναστρέψιμη.